Sezgi Yetmez
Koç seçimi çoğu zaman sezgiyle yapılıyor: "iyi hissettirdi, güven verdirdi." Sezgi tamamen göz ardı edilecek bir şey değil. Ama tek başına yeterli değil.
Araştırmalar koçluk ilişkisinin kalitesinin — güven, uyum, psikolojik güvenlik — koçun kullandığı yöntemden çok daha belirleyici olduğunu gösteriyor. Bu ilişkiyi değerlendirmek için yapılandırılmış sorular sezgiyi tamamlıyor.
İlk görüşme koça verilen değil; koçun değerlendirildiği bir konuşma. Bu farkı baştan kurmak önemli.
9 Soru ve Arkasındaki Mantık
1. "Koçluk yaklaşımınız nasıl?" Koç kendi yöntemini açıklayabiliyor mu? ICF etik ilkeleri koçun yaklaşımını şeffaf biçimde paylaşmasını gerektiriyor. Belirsiz ya da evrensel bir cevap — "herkese uyarım" — iyi işaret değil.
2. "Hangi alanlarda uzmanlaşıyorsunuz?" Her koç her konuyu eşit etkinlikte çalışmıyor. Kariyer, ilişki, girişimcilik, liderlik — uzmanlaşma alanı senin ihtiyacınla örtüşüyor mu?
3. "Bir seans nasıl geçiyor? Örnek verebilir misiniz?" Soyut anlatılar değil, somut örnek. Koç nasıl soru soruyor, nasıl geri bildirim veriyor, oturum nasıl kapanıyor? Bu soruyu yanıtlayamayan koç sürecini yeterince içselleştirmemiş olabilir.
4. "Kaç seans öneriyorsunuz ve neden?" Garantiler veren koçtan — "8 seanste sonuç alırsın" — temkinli olmak gerekiyor. Her süreç farklı. Ama "hiç fikrim yok" da işlevli değil. Bağlam bazlı bir yönlendirme yapabiliyor mu?
5. "Referans paylaşabilir misiniz?" Gizlilik ilkesi nedeniyle önceki danışanların isimleri paylaşılmayabilir. Ama anonim referans ya da koçluğu deneyimleyenlerin yazdığı yorumlar paylaşılabilir. Tümüyle red, şeffaflık sorununa işaret edebilir.
6. "Sizi denetleyen ya da süpervize eden biri var mı?" ICF standartları aktif koçların süpervizyon almasını öneriyor. Bu soruyu soran çok az kişi var — ama cevabı koçun kendi gelişimine verdiği önemi gösteriyor.
7. "Koçluğun işe yaramadığı durumlar var mı?" Dürüst bir koç sınırlarını biliyor. "Koçluk herkese yarar" cevabı hem yanlış hem etik değil. Koçun terapi, danışmanlık ve koçluk arasındaki sınırı net çizebiliyor mu?
8. "Seanslar arasında ne kadar erişilebilirsiniz?" Seanslar arası iletişim politikası: e-posta, mesaj, acil durumlar? Bu beklenti yönetimi açısından önemli.
9. "Bu çalışmadan ne bekliyorum sorusunu bana sorsanız ne yanıt alırdınız?" Bu soruyu koça sorunca, koçun nasıl soru sorduğunu canlı görüyorsun. Yönlendirici mi, açık mı, meraklı mı?
Kırmızı Bayraklar
Birkaç işaret ilk görüşmede dikkat çekiyor: her soruya hızlıca "evet" demek, garantiler vermek, erken tavsiye moduna geçmek, "ne yapman gerektiğini bilirim" tutumu. Bunlar koçun ICF etik ilkelerini tam içselleştirmediğinin olası işaretleri.
İlk Görüşmeden Sonra
Görüşme bittikten sonra iki soru yardımcı: "Bu kişiyle zor bir şeyi konuşabilir miydim?" ve "Bu kişi beni zorlayabilir mi?" İkisine de evet geliyorsa ilişki zemini sağlam.
"Doğru koç seni rahat ettiren değil; doğru yerde rahatsız eden kişidir." > ICF etik ilkelerinden uyarlanmış
Cevvela Bakışı
- Koçluk ilişkisinin kalitesi yöntemden daha belirleyici; ilk görüşme bu ilişkiyi test etmek için kullanılmalı.
- 9 soru hem koçun yetkinliğini hem etik tutumunu hem de süreç şeffaflığını değerlendiriyor.
- ICF sertifikası gerekli ama tek başına yeterli değil; uzmanlık alanı ve ilişki uyumu da kritik.
- Kırmızı bayraklar: garantiler, erken tavsiye modu, referans reddi, "herkese yararım" tutumu.
- İlk görüşme koça verilen değil; koçun değerlendirildiği bir konuşma.