Güven İlişkisi ve Mentorluk
Bilgi var, deneyim var, iyi niyet var. Ama güven yoksa mentorluk danışmanlığa döner. Daha kötüsü, performans sergilenen bir ortama.
Güven, mentorluk ilişkisinin her şeyidir. Olmadan hiçbir şey çalışmaz.
Güven Ne Demektir?
Güven soyut bir kavram değildir. Somut bileşenlerden oluşur.
Gizlilik. Mentora söylediklerinizin o odadan çıkmayacağını bilmek. Bu zemin olmadan kendinizden gerçekten söz etmek mümkün değildir. İnsanlar seçici paylaşım yaparlar. Seçici paylaşılan bağlamla yapılan mentorluk yüzeyden ötesine gidemez.
Tutarlılık. Söylenen yapılır. Görüşme saati tutulur, verilen geri bildirim takip edilir, kararlar öncekiyle uyumludur. Küçük tutarsızlıklar birikir.
Dürüstlük. Sadece onaylayan bir mentor, güven değil bağımlılık yaratır. Güven, rahat değil gerçek olanı duymayı da içerir. "Burada bir sorun görüyorum" cümlesi, "harika yapıyorsun" cümlesinden çok daha güçlü bir güven zemini oluşturur zaman içinde.
Saygı. Karşılıklı. Mentor dinler, sizi bir proje gibi değil bir insan gibi görür. Siz mentoru ciddiye alır, hazırlıklı gelirsiniz, zamanına değer verirsiniz.
Güveni Kıran Şeyler
Gizlilik ihlali en hızlı güven kırandır. "X kişisine senin durumunu anlattım, belki yardımcı olabilir" niyeti iyi olsa da güveni zedeler. İzin alınmadan bilgi paylaşımı, bu ilişkinin sınırlarını belirsizleştirir.
Sürekli iptal ve vaat uyumsuzluğu da güveni aşındırır. Her gecikmede ya da her değişen söz sonrasında küçük bir mesafe oluşur. Biriktiğinde ilişki sessizce soğur.
Sadece onaylayan mentor da güveni garip bir biçimde zayıflatır. İlk etapta iyi hissedilir. Ama bir süre sonra şüphe başlar: "Bu kişi gerçekten beni görüyor mu, yoksa sadece nazik mi?"
Sınırlar Güveni Zayıflatmaz, Güçlendirir
Bu sezgiyle çelişir ama doğrudur.
Mentör müsaitlik sınırını net koyduğunda: "Görüşmeler dışında e-postaya 3 gün içinde dönebilirim" dediğinde, ilişki belirsizleşmez. Netleşir. Ne bekleyeceğinizi bilirsiniz. Ve o sınır tutulduğunda güven artar.
Sınırların olmadığı ilişkiler başlangıçta rahat görünür. Ama zaman içinde mentor yorulur, menti aşırı talep hissi yaşar ve ilişki yıpranır. Her ikisi de mesafelenmeye başlar. Sınır yokluğu aslında güvensizliği büyütür.
Güven İnşası Zaman Alır
Güven ilk görüşmede kurulmaz. İlk görüşme bir zemin koyar. Ardından gelen tutarlılık, dürüstlük ve saygı birikerek güveni oluşturur.
Bu nedenle mentorluk ilişkisine acele başlamak risklidir. "İlk görüşmede çok şey anlattım" diyen insanlar çoğunlukla erken bağlantı kurmuşlardır. Bu sizi savunmasız bırakabilir.
Güven inşa edilir. Ve inşa edilmesi için zaman tanımak, ilişkiye yapılan en iyi yatırımlardan biridir.
Güveni Test Etmek
Bir mentorluk ilişkisinin güvenli olup olmadığını anlamanın pratik yolu şudur: en zayıf olduğunuz bir konuyu paylaşabilir misiniz?
"Bunu nasıl karşılayacak?" diye endişeleniyorsanız, güven henüz tam kurulmamıştır. Bu bir sorun değildir; inşanın nerede durduğunun bilgisidir.
