Saatleri Ayarlama Enstitüsü
CevvelaSaatleri Ayarlama Enstitüsü
Ahmet Hamdi Tanpınar · Dergâh Yayınları · 1961
Özet
Hayri İrdal ve Halit Ayarcı üzerinden, Doğu ile Batı arasında sıkışmış, şekilci, bürokratik ve absürt bir kurum olan 'Saatleri Ayarlama Enstitüsü'nün kuruluşu ve çöküşü. Modernleşme sancılarının ve liyakatsizliğin acımasız bir hicvi.
Cevvela'dan Alıntılar
“Saatin kendisi mekan, yürüyüşü zaman, ayarı insandır.”
“Bizim en büyük hastalığımız, her şeyi şekilden ibaret sanmamızdır.”
“Hiçbir şey yapmamak, bazen en büyük meşguliyettir.”
“İnsan, kendi uydurduğu yalanlara inanmaya başladığında çöküş başlar.”
“Yeni bir kurum kurmak, eski hastalıkları yeni bir binaya taşımaktan başka bir şey değildir.”
Okur Alıntıları
Henüz onaylı okur alıntısı yok.
Okuyucu puanı ver
1 ile 10 arasında bir puan seçin. Seçtiğiniz anda kaydedilir; her cihaz bu kitap için yalnızca bir kez oy kullanabilir.
Okuyucu Puanı: 7.8 / 10(4.340 oy)
Okur Yorumları
Henüz onaylı okur yorumu yok.
Tanpınar, bu topraklardaki "mış gibi yapma" kültürünün röntgenini çekiyor. Halit Ayarcı, bugün kurumlarda sıklıkla gördüğümüz, vizyoner ambalajına sarılmış ama içi bomboş olan o manipülatif yöneticinin prototipidir. Enstitü, hiçbir işe yaramayan ama devasa bütçelerle varlığını sürdüren o içi boş kurumsal yapıların ta kendisidir. Yazarın tutumu alaycıdır; aslında hiçbir şey üretmediğimiz halde kendi uydurduğumuz bürokrasiye nasıl taptığımızla yüzleştirir. Cevvela'nın "faydalı olmak imaj değil varoluş biçimidir" sözünün tam zıddını, yani faydasızlığın nasıl devasa bir imaja dönüştüğünü gösterir. Şekil, hiçbir zaman cevherin yerini tutamaz.