Sessizlik Bir Şey Söylüyor
Çocukların evi terk etmesi teorik olarak bilinen, planlanabilen bir geçiş. Ama yaşanırken farklı bir gerçeklik sunuyor. Ev sessizleşiyor, sabah rutinleri değişiyor, o "birisi için buradayım" hissi yerini belirsiz bir boşluğa bırakıyor.
Bu his şikayete dönüşmesi zor bir his. Çünkü çocuğun büyümesi kutlanması gereken bir şey. Bu çelişki — gurur ve boşluk aynı anda — zaman zaman hissin dile getirilmesini zorlaştırıyor.
Ama bu geçişin ciddiye alınması gerekiyor. Çünkü yüzeyde bir ev sessizliği değil; kimliğin yeniden yapılandırılması söz konusu.
Ebeveynlik Kimliğe Ne Kadar Yerleşti?
Erik Erikson'ın psikososyal gelişim modeli orta yaşı "üretkenlik — durgunluk" karşıtlığıyla tanımlıyor (Identity: Youth and Crisis, 1968). Üretkenlik sadece iş üretmek değil; bir sonraki nesle rehberlik etmek, bir şey bırakmak, anlam aktarmak. Ebeveynlik bu üretkenliğin en somut biçimlerinden biri.
Çocuklar ayrıldığında bu üretkenlik kanalı daralıyor. Kim olduğunun önemli bir parçası farklılaşıyor. Bu bir kayıp değil tam olarak; ama kayıp gibi hissedilebiliyor.
Kimliğini ebeveynliğe daha fazla yatırmış olan biri — kariyer, bireysel ilgi alanları, çift ilişkisi ikinci planda kalmışsa — bu geçişi daha sert yaşıyor. Çünkü o tek merkezin yerini tutacak başka bir yapı hazır değil.
Nötr Bölge: Atlanamayan Bir Aşama
William Bridges'in geçiş modeli bu süreci netleştiriyor (Transitions, 1980): her büyük geçiş bitiş, nötr bölge ve yeni başlangıçtan oluşuyor.
Nötr bölge çoğu zaman atlatılmak isteniyor. "Hemen bir şeyler yapalım, doldurulalım, ilerleyelim." Ama bu bölgenin kendi işlevi var: kim olduğunun yeniden değerlendirilmesi için alan açmak. Atlanırsa, yeni başlangıç eski kimliğin kapatılmadan üzerine inşa ediliyor.
Nötr bölgede iyi sorular şunlar: Ebeveynlik dışında kim olduğumu ne kadar biliyorum? Uzun süredir ertelediğim hangi ilgi alanları, ilişkiler, projeler var? Bu ev sessizliği bana ne söylüyor?
Yeniden Yön Bulmak
Bu dönemin koçluk literatüründe özel bir yeri var. Julia Cameron, The Artist's Way (1992) kitabında uzun süre bastırılmış yaratıcı ilgi alanlarının bu tür geçiş dönemlerinde güçlü biçimde yüzeye çıktığını gözlemledi.
Yeniden yön bulmak büyük bir plan gerektirmiyor. Küçük denemeler yeterli: uzun süredir okunmak istenen bir şey, eskiden vazgeçilen bir ilgi, genişletilmek istenen bir ilişki. Bu denemeler yön hissini yavaş yavaş geri getiriyor.
Yalnız hissedilmesi gereken bir geçiş değil bu. Ama çoğu zaman yalnız yaşanıyor.
"Her geçiş bir bitmeden başlar. Bitişe yer açmadan yeni başlangıç mümkün olmaz." > William Bridges, Transitions, 1980
Cevvela Bakışı
- Boş yuva hissi salt duygusal değil; kimliğin yeniden yapılandırılması gereken bir geçiş (Erikson, 1968).
- Kimliğini ebeveynliğe yoğun biçimde yatırmış olanlar bu geçişi daha sert yaşıyor; hazır bir alternatif merkez yok.
- Bridges'in nötr bölgesi atlanamaz; bu alanda kim olduğunu yeniden değerlendirmek için alan açmak gerekiyor (1980).
- Yeniden yön bulmak büyük planlar değil; küçük denemeler ve uzun süredir ertelenen şeylerle başlıyor.
- Koçluk bu süreçte nötr bölgeyi aktif biçimde geçmek ve yeni kimlik zeminini oluşturmak için kullanılabilir.