Mentorluk ve Koçluk Arasındaki Fark

İkisi de "gelişim desteği" şemsiyesinin altında görünür. İkisi de bire bir çalışma içerir. Ama biri size yolu gösterir, diğeri sizi yolun başına bırakır ve sorar: "Nereye gitmek istiyorsunuz?"

Bu fark küçük görünebilir. Pratikte çok büyüktür.

Mentor Kim, Koç Kim?

Mentor, o yolu daha önce yürümüş biridir. Aynı sektörü, aynı pozisyon baskısını, benzer kriz anlarını yaşamıştır. Size kendi deneyiminden konuşur. "Ben şunu yaptım ve şu oldu" cümlesi mentorun dilinde doğal bir yerdir.

Koç ise farklı bir pozisyona oturur. Sektörünüzü bilmek zorunda değildir. Cevabı siz zaten biliyorsunuzdur diyen bir yaklaşımla sorar, dinler, yansıtır. ICF (International Coaching Federation) standartlarında koçun görevi size cevap vermek değil, kendi cevabınızı bulmanızı sağlamaktır.

Biri "şuraya git" der, diğeri "nereye gitmek istiyorsun, şimdiye kadar ne denemedin?" diye sorar.

Hangisi Ne Zaman İşe Yarar?

Kariyer başlangıcında, yeni bir sektöre geçerken ya da spesifik bir alan bilgisine ihtiyaç duyduğunuzda mentor daha işlevlidir. Kılavuz lazımdır. Birinin "bu işi böyle yaparsın, şu tuzaklara düşme" demesi zaman ve enerji kurtarır.

Ama iç karmaşa, yön belirsizliği, davranış kalıpları ya da değer çatışmasıyla uğraşıyorsanız koçluk daha derin bir etki yaratır. Çünkü bu sorunların cevabı zaten dışarıda değildir. Bir başkasının deneyimi burada size çok az şey söyler.

Kariyer çıkmazı yaşayan bir yöneticinin ihtiyacı sektör bilgisi değildir genellikle. Kendi düşünce kalıplarını görmek için güvenli bir aynadır.

İki Yaklaşım Bir Arada Olabilir mi?

Olabilir. Ve bazı ilişkilerde zaten öyle gelişir.

Deneyimli bir mentor zaman zaman koçluk sorularına geçebilir. İyi bir koç, müşterisinin ihtiyacına göre kısa bir deneyim paylaşımı yapabilir. Ancak bu geçişlerin bilinçli olması gerekir. Rol karışıklığı, ilişkiyi verimsizleştirir.

Cevvela'da çalışma biçimi bu ikisinin arasında kasıtlı bir denge kurar. Bir tarafta yöneticilik, kariyer geçişleri ve liderlik alanında gerçek deneyim. Diğer tarafta ICF sertifikalı koçluk sorularının getirdiği derinlik. Hangisinin daha gerekli olduğu sizinle birlikte, süreç içinde netleşir.

Seçim Nasıl Yapılır?

Kendinize şu soruyu sorun: Cevabı dışarıda mı arıyorum, içeride mi?

Eğer "kimse bana bu sektörün nasıl işlediğini anlatmıyor" diyorsanız, mentor arayın. Eğer "ne yapmam gerektiğini biliyorum ama neden yapamıyorum ki?" diyorsanız, koçluk bakın.

Bu soru basit görünür. Ama çoğu kişi onu sormadan destek arayışına girer. Sonra yanlış ilişkiden tatmin olmaz, ve "mentorluk işe yaramıyor" sonucuna varır.

İşe yaramayan mentorluk değildir genellikle. Yanlış zamanda, yanlış formattır.